Lichtpollutie, of lichtvervuiling, is de beïnvloeding en afname van natuurlijke duisternis door kunstlicht. Hierdoor zien we maar een klein percentage van de sterrenhemel meer, waardoor de fysiologische processen van mens, dier en plant verstoord raken.
Overvloedig licht heeft gevolgen voor natuur en biodiversiteit
De groei, het gedrag en de leefwereld van insecten, vogels, vleermuizen en amfibieën raakt in de war. Ook mensen ondervinden effecten op de gezondheid door overmatig licht ’s nachts. De natuurlijke dag- en nachtcyclus raakt uit balans. Het lichaam herstelt minder goed waardoor het kwetsbaar wordt voor ziektes. Wetenschappelijke studies suggereren een verband tussen lichtvervuiling en verschillende fysieke en mentale gezondheidsproblemen.
Wat kan je zelf doen?
1. Verlichte enkel waar nodig | Doven is belangrijk langs kwetsbare zones zoals natuurgebieden, waterlopen of houtkanten. Is verlichting noodzakelijk? Let dan op de plaats en de richting van het licht. Beperk strooilicht en schijn zo weinig mogelijk naar boven. Dit kan relatief simpel verholpen worden door gebruik te maken van de juiste armaturen.
2. Als verlichting noodzakelijk is: verlicht enkel wanneer nodig | Werk met timer- of met bewegingssensoren.
3. Gebruik de laagst mogelijke lichtintensiteit bij de lichtbronnen die niet kunnen gedoofd worden | Bij gebruik van ledverlichting kan de lichtbron gemakkelijk gedimd worden. Gezien negatieve effecten al worden vastgesteld vanaf lage verlichtingssterkes (1 lux = volle maan) is het aangeraden om lichten ’s nachts te doven. Dat levert niet alleen voordelen op voor de biodiversiteit en algemene gezondheid, maar is bovendien ook kostenbesparend.
4. Vermijd koud wit licht en gebruik een aangepast kleurenspectrum | Gebruik warme kleuren zoals rood, oranje of warm wit licht. De warme kleuren zijn minder storend voor de meeste diersoorten dan de korte, blauwe golflengtes die in ‘koud’ wit licht zitten.
Wat doet Stad Kortrijk?
Stad Kortrijk stapt als partner mee in het project ‘Vleermuizen in Zuid-West-Vlaanderen’ van het Regionaal Landschap Leie en Schelde via de subsidie Plattelandsstrategie van de provincie West-Vlaanderen. In het kader van dit project worden Stadsgroen Marionetten en regio Kooigem in detail bekeken om aan te passen lichtpunten te identificeren.
En ook deze maatregelen nemen we om lichtpollutie tot een minimum te beperken
1. Bij de aanleg van nieuwe woonwijken bekijken wij vooraf waar verlichting noodzakelijk is. We beperken het voorzien van openbare verlichting tot de plaatsen waar het nodig is. Wandelpaden in nieuw aangelegde verkavelingen worden bijvoorbeeld niet verlicht. Waar verlichting wordt geplaatst, zorgen we ervoor dat we de lichtnorm halen maar ook niet meer dan de norm. De norm is vastgelegd overeenkomstig het type weg bepaald volgens de wegencategorisering.
2. Langs wandel- en fietspaden, dwars door groene omgevingen, bijvoorbeeld het groengebied achter AZ Groeninge, kozen we voor gekleurde leds (groen) omdat dit beter is voor fauna en flora.
3. Sinds 2020 zijn wij gestart met het verledden van alle kl assieke lichttoestellen. Tegen eind 2028 zal het volledige lichtpark 100% verled zijn.
4. Dimmen: overal langs gemeentewegen waar interactieve ledtoestellen geplaatst zijn, wordt de verlichting trapsgewijs gedimd.
- Dit betekent dat de verlichting ontsteekt bij zonsondergang, vermindert om 20u tot 70% van het vermogen, om 22 uur tot 50% van het vermogen en om 24 uur tot 30% van het vermogen wordt gedimd.
- Tussen 24 en 4 uur blijft de verlichting gedimd tot 30% van het vermogen.
- Vanaf 4 uur stijgt het vermogen tot 50%, om 5 uur tot 70% en om 6 uur terug tot het volledige vermogen van 100%.
Niet-interactieve toestellen, de 1e generatie leds, dimmen tussen 23 en 5 uur tot 50 % van het vermogen.
5. Monumentverlichting dooft om middernacht met uitzondering van de verlichting van de Broeltorens.
Meer informatie
Meer informatie over lichthinder en -vervuiling vind je op de website van de Vlaamse omgeving