Dé landbouwer bestaat niet. Er zijn akkerbouwers en boeren die meer gespecialiseerd zijn in tuinbouw, groenten of fruit. Je hebt veetelers met varkens en pluimvee. En dan heb je ook melkveehouders, zoals Patriek Desmedt. Op zijn boerderij staat het welzijn van de koeien centraal. Achter die dagelijkse zorg schuilt een verhaal van technologie, innovatie en een sterke verbondenheid met de streek.
Vier generaties landbouw
Op de boerderij van Patriek Desmedt draait alles rond melkvee: “Al vier generaties lang is mijn familie actief in de landbouw. Mijn vader zette in 1982 een belangrijke stap toen hij het bedrijf uitbouwde tot een melkveebedrijf met 45 koeien. In 2012 nam ik het roer over. Ik werkte voordien bij een sanitairbedrijf. Op dat moment was er nog te weinig werk op de boerderij. Maar mijn hart lag altijd hier, bij de koeien. Vandaag tellen we ongeveer 70 melkkoeien en 70 stuks jongvee. Alle gewassen die op de velden rond de boerderij worden geteeld, dienen als voeding voor de dieren. Het gaat bijvoorbeeld om maïs, tarwe en klaver. Groenten of akkerbouwgewassen voor verkoop zijn er niet.”
Een stal die nooit slaapt
Wie denkt dat melken nog altijd op vaste uren gebeurt, krijgt op deze boerderij een ander beeld: “Sinds 2012 werk ik met een volautomatische melkrobot. De koeien beslissen zelf wanneer ze gemolken worden. De robot werkt dag en nacht. Elke koe draagt een halsband die voortdurend gegevens registreert: temperatuur, activiteit, melkproductie en voeding. Zo kan ik de gezondheid van elk dier nauwgezet opvolgen via mijn laptop of tablet. De koeien zijn voor mij meer dan het oornummer dat ze dragen. Elk jaar begint met een nieuwe letter van het alfabet om ze een naam te geven. Dat schept een echte band met de dieren.”
Koeien in de watten
Voor Patriek is één principe heilig: het welzijn van de dieren: “Koeien zijn eigenlijk een beetje topsporters. Hoe beter hun conditie, hoe beter ze presteren. In de stal betekent dat onder meer dat ze ligplaatsen krijgen met comfortabele matrassen en een dikke laag mousse. Er is ventilatie voorzien, wat zorgt voor een goed stalklimaat. Daarnaast kunnen de dieren gebruikmaken van een automatische koeborstel en zorgt een mestrobot ervoor dat de stal schoon blijft. Hoewel moderne melkveehouderij vaak met grote stallen wordt geassocieerd, krijgen de koeien hier ook toegang tot weides die in natuurgebied gelegen zijn. De koeien kunnen zelf kiezen wanneer ze naar buiten gaan.”
Van kalf tot melkkoe
Op de boerderij worden regelmatig nieuwe kalfjes geboren. De eerste 60 dagen krijgen ze melk via een speen. Daarna verhuizen ze naar een andere stal waar ze verder opgroeien. “Een koe wordt pas volwassen rond haar tweede levensjaar. Pas nadat ze een eerste keer gekalfd heeft, begint ze melk te produceren. Sinds ik de boerderij heb overgenomen van mijn vader, zijn al meer dan 400 dieren deel geweest van de kudde, die voornamelijk uit Holstein-koeien bestaat. Dit Noord-Amerikaanse ras staat bekend om zijn hoge melkproductie. Per melkbeurt geeft een koe ongeveer 40 liter melk.”
“Sommige koeien blijven jarenlang op de boerderij. De gemiddelde leeftijd van de koeien op onze boerderij is 5 jaar. De oudste koe is vandaag 12 en heeft in haar leven wel 125.000 liter melk gegeven. Dat leverde mij een mooie erkenning op. Belangrijk om te weten, is dat er altijd gezocht wordt naar een nieuwe thuis voor de kalfjes en dat ze nooit naar het slachthuis gaan.”
Technologie en duurzaamheid
Veel mensen hebben een nostalgisch beeld van het boerenleven. In werkelijkheid staat de tijd er nooit stil: “Moderne landbouw betekent voortdurend investeren en verbeteren, want de technologie verandert snel en de verwachtingen van de maatschappij evolueren mee. Mijn boerderij maakt gebruik van groene stroom via zonnepanelen en batterijen. Een voorkoelsysteem zorgt ervoor dat de verse melk al gedeeltelijk is afgekoeld voordat ze in de tank komt, waardoor er minder energie nodig is. En het bemesten en zaaien op het land gebeurt zo efficiënt mogelijk dankzij gps-gestuurde machines.”
“Ook het voeder wordt zorgvuldig samengesteld. Alle ingrediënten worden gemengd en afgewogen zodat de koeien precies de juiste balans krijgen van zetmeel, suiker en mineralen. Een voedingsadditief zorgt ervoor dat de ammoniakuitstoot met ongeveer 26% wordt verminderd. Water is daarbij minstens even belangrijk. In de zomer kan een koe tot 100 liter water per dag drinken. Dat wordt grotendeels voorzien met opgevangen regenwater.”
Deel van de stad
Patriek haalt nog altijd dezelfde voldoening uit zijn werk als toen hij begon: “Als het goed gaat met de dieren, dan ben ik gelukkig. Als je ziet dat de koeien gezond zijn en er goed uitzien, dan weet je waarvoor je het doet.”
Boerderijen vormen een belangrijk onderdeel van het landschap rond Kortrijk. Ze produceren voedsel, onderhouden open ruimte en houden een eeuwenoude traditie levend. Patriek merkt dat er opnieuw meer waardering komt voor landbouwers: “Mensen hebben vandaag meer respect voor boeren dan vroeger. Ze beseffen dat we belangrijk zijn voor hun voedsel. Om die reden ontvang ik graag schoolgroepen op mijn bedrijf. Voor veel jongeren is zo’n bezoek een eerste kennismaking met landbouw. Het helpt om beter te begrijpen hoeveel werk en zorg er achter een glas melk schuilgaat.”
Blijven bouwen aan de toekomst
En de volgende generatie? Een opvolger is er voorlopig nog niet, maar Patriek kijkt vol vertrouwen naar de toekomst. “Ik wil blijven investeren, optimaliseren en werken met nieuwe technologieën. Alles met hetzelfde doel: gezonde dieren, kwalitatieve melk en een duurzame boerderij. Hoe gelukkiger de dieren zijn, hoe beter het ook gaat met de boer.”
En precies dat maakt Patrieks verhaal zo typisch voor de landbouw in en rond Kortrijk: een combinatie van traditie, vakmanschap en voortdurende vernieuwing. En als hij één boodschap mag meegeven aan de mensen: “Gooi geen blikjes of afval in de natuur. Dieren die dit opeten, kunnen er een maagperforatie van krijgen en er zelfs aan sterven. Kleine dingen kunnen een groot verschil maken.”
BoerenBuiten wandelroute
Met de nieuwe BoerenBuiten wandelroute ervaar je de Kortrijkse landbouw en natuur aan den lijve. Maak je keuze uit de volledige route van 13,4 km of een ingekorte lus van 7 km. Je vertrekt aan het Argendaal- en Bellegembos. Rustige plattelandswegen brengen je langs typische oude vierkantshoeves en naar het Argendaalkasteel en de gelijknamige historische hoeve. Onderweg kom je via infoborden alles te weten over de veelzijdige landbouw in onze streek en over biodiversiteit. Je leert meer over de verschillende teelten en de dagelijkse bedrijfsvoering van onze ondernemende boeren.