Het oorlogsmonument van Bellegem staat naast de kerk op de Bellegemplaats, een deelgemeente van Kortrijk. Het monument eert de inwoners van Bellegem die zijn omgekomen of vermist tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Het monument toont een Belgische soldaat met vlag in de hand en een adelaar aan zijn voeten. De soldaat staat symbool voor patriottisme, opoffering en nationale trots. De adelaar wordt vaak geassocieerd met de overwonnen vijand, namelijk Duitsland. De onthulling van het monument op 2 juli 1922 was een feestelijk gebeuren met aanwezigheid van een aantal hooggeplaatsten (o.m. Burgemeester Facon en een afgevaardigde van de koning), een stoet met muziek van het muziekkorps van het 4e Linieregiment en veel praalwagens. De straten kregen massaal vlaggen als versiering. Op dezelfde dag werd in de kerk een gedenkplaat onthuld met de namen van de overleden civiele arbeiders, gesneuvelde soldaten en slachtoffers van bommen.
De symboliek van de verslagen adelaar werd tijdens de Tweede Wereldoorlog als kwetsend ervaren door de Duitse bezetters, die het beeld van zijn sokkel haalden. Het monument werd daarbij licht beschadigd. Na de oorlog werd het hersteld en werden de namen van de slachtoffers van 1940-1945 aangebracht.
De kunstenaar: Arthur Theophiel Viaene-Lagae
Over de Kortrijkse steenkapper Arthur Theophiel Viaene-Lagae (°1862, Kortrijk – †1939, Kortrijk) is weinig bekend. Hij was een gespecialiseerde steenkapper uit Kortrijk. Het Aubettekruis dat in 1914 in Bellegem werd geplaatst, is van dezelfde kunstenaar.
LEUK OM TE WETEN
In de volksmond kreeg het standbeeld de bijnaam ‘Kazak’ (ook Kozak of cosaque). Deze benaming verwijst wellicht naar de Kozakken, ruitersoldaten uit Oost-Europa (vooral Rusland en Oekraïne), die in het begin van de 20ste eeuw vooral bekend waren via tijdschriften, prenten, schoolboeken en mondelinge verhalen. Hoewel de bewoners van Bellegem nauwelijks of geen rechtstreeks contact hadden met Kozakken, was hun stereotype beeld wijdverspreid. De bijnaam ontstond vermoedelijk door de gelijkenis die men zag tussen het standbeeld en het beeld van de Kozak: de ruige uitstraling, de opvallende kledij met lange laarzen en een cape of lange jas.
Een Aubettekruis is een tijdelijk herdenkingskruis dat in de Eerste Wereldoorlog werd opgericht op de plek waar er een oorlogsincident had plaatsgevonden. Het woord Aubette komt uit het Frans en verwees naar een wachthuisje of kleine schildwachtpost of een tijdelijk gebouwtje langs een weg, op een kruispunt of op een strategische plaats. Het kruis was een teken van dankbaarheid en rouw en werd een plaatselijke herinneringsplek van een beladen gebeurtenis.
De kunstenaar Viaene-Lagae realiseerde eerder, in 1920, het Oorlogsmonument in Bissegem.
