Het beeld toont Johannes Nepomucenus ten voeten uit met een kruis in zijn armen en een aureool van sterren. Dit beeld, vervaardigd door Koos Van der Kaaij, stond oorspronkelijk op de Broelbrug, waar het in 1922 geplaatst werd nadat het eerste, gelijkaardige beeld tijdens WOI vernield werd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ook dit kunstwerk vernield en is het in de Leie beland. In 1957 werd het beeld licht beschadigd terug uit het water gehaald, opgeknapt en in de tuin van Broelkaai 6 geplaatst (het vroegere Broelmuseum). Ondertussen staat er sinds 1960 een nieuwe, derde versie van het beeld op de Broelbrug, vervaardigd door Georges Vandevoorde.
Johannes Nepomucenus
Johannes Nepomucenus leefde in de 14de eeuw in Bohemen (het huidige Tsjechië) en is daardoor vooral in Midden-Europa een bekende brugheilige. Op bruggen stonden vroeger vaak kapelletjes of nissen met een beeld van de heilige aan wie de brug was gewijd zoals Nepomucenus, ter bescherming van de schippers. De kaarsen die in de nis werden ontstoken zorgden ervoor dat de schippers veilig onder de brug door konden varen in het donker.
Johannes Nepomucenus was de biechtvader van Sophia van Beieren (1376-1425), door haar huwelijk met koning Wenceslaus IV, koningin van Beieren. Toen de koning twijfelde aan de trouw van zijn vrouw, eiste hij dat Johannes hem vertelde wat de koningin hem bij biecht had toevertrouwd. Hij weigerde want het biechtgeheim was hem heilig. Waarna hij werd gefolterd en van de Karelsbrug in Praag in de Moldau werd gegooid. Tal van wonderen houden verband met deze moord uit 1393. Zo verschenen er op die plek vijf sterren en een aureool drijvend op het water of zou de rivier zijn drooggevallen toen het lichaam het water raakte of bleef alleen zijn tong ongeschonden toen ze het lichaam later terugvonden. Allemaal krachtige symbolen als teken van zijn trouw aan het biechtgeheim of heiligverklaring. In 1729 werd hij effectief heilig verklaard en sindsdien is hij de patroonheilige van het biechtgeheim, maar ook van bruggen, rivieren en mensen die met of op het water leven.
Daarom vind je zijn standbeeld terug op talloze bruggen in Europa (brugheilige) – vaak met een vinger tegen de lippen (voor het zwijgen), een kruisbeeld (voor zijn geloof en marteldood) en een krans met 5 sterren (heilig). Ook op de Broelbrug in Kortrijk waakt hij over de Leie.
De kunstenaar: Koos Van der Kaaij
De kunstenaar Jacobus 'Koos' Van der Kaaij was een Nederlandse beeldhouwer die een groot deel van zijn leven in Vlaanderen heeft gewerkt en gewoond. Hij kwam in Kortrijk terecht nadat hem gevraagd werd mee te helpen aan de restauratie van het vernielde Nepomucenusbeeld op de Broelbrug.
LEUK OM TE WETEN
Koos Van der Kaaij maakte ook het beeld Fontein met Vis en Kind, dat oorspronkelijk in de vijver van het Koningin Astridpark stond. Na de heraanleg van het park werd het beeld verplaatst naar de Begraafplaats Sint-Jan.
