Stimulans reikt prijzen uit

Gepubliceerd op Dinsdag 12 juli 2022

Stimulans is een tweejaarlijkse wedstrijd en tentoonstelling voor beginnende kunstenaars en werd opgericht in 1979 door de vzw Stimulans. Deze editie wordt voor het eerst door de Stad Kortrijk georganiseerd en illustreert de culturele dynamiek van de stad Kortrijk, in volle voorbereiding voor haar kandidatuurstelling voor Culturele Hoofdstad van Europa in 2030. De tentoonstelling loopt van 9 juli tot en met 28 augustus in de Paardenstallen, de winnaars van de wedstrijd werden op de opening bekendgemaakt.

Wedstrijd

De wedstrijd staat open voor kunstenaars die kunstonderwijs hebben gevolgd en die in Vlaanderen of het Brussels Gewest geboren zijn, er wonen of werken. Stimulans wil de kracht van kunst uitdragen door kansen te geven aan beginnend creatief talent en biedt een overzicht van een nieuwe generatie kunstenaars aan het begin van hun artistieke loopbaan. Zij stellen nieuw werk tentoon waarin ze gebruikmaken van verschillende media.

De jury, bestaande uit Patrick Ronse (Be-Part), Claudine Hellweg (Kunst in Huis), Mieke Mels (Mu.zee), Frank Maes (Emergent), Isabel Devriendt (HISK) en Laure Decock (Elderscollectief), kreeg voor deze editie uitzonderlijk veel beelden te verwerken. Uit 203 dossiers selecteerde de jury 20 kunstenaars (in twee fases) met in totaal 40 werken uit de periode 2019- 2022. Vier kunstenaars kregen een prijs, twee een eervolle vermelding.

De vier laureaten zijn Ingel Vaikla, Lisa ljeoma, Emile Van Helleputte en Dani Gherca. De twee eervolle vermeldingen gaan naar Tim Trenson en Eva Vermeiren.

Prijzen

De Prijs stad Kortrijk gaat naar de filmmaker en kunstenares Ingel Vaikla die voornamelijk werkt met video, 16 mm-film, fotografie en found footage. De kunstenaar onderzoekt de visuele dialectiek die bestaat tussen camera-based media en architectuur. Modernistische architectuur wordt ingezet als personages, als waren de gebouwen verhalenvertellers.

“Een tiener hangt rond op een speelplein omringd door grijze, aftandse woonblokken. Hij maakt op zijn dooie gemak de meest complexe atletische sprongen en turnoefeningen. De kunstenaar brengt hier met evenveel gemak de clash in beeld tussen een glorieus Sovjetverleden en de grauwe realiteit van vandaag. In elk van de drie ingezonden films zijn er twee soorten protagonisten. Enerzijds zijn er gebouwen die een duidelijke ideologische stempel dragen, als getuigenissen van regimes die hun toekomstvisie in beton wilden bevriezen. Anderzijds zien we hoe kinderen of jongeren zich vandaag in of rond die gebouwen bewegen. Uit de spanning tussen verleden en heden, tussen ideologie en leven puurt de kunstenaar een beklijvende poëzie."

- Uit het juryverslag

De Prijs Be-Part gaat naar Lisa ljeoma, een kunstenares die met het eerder ‘langzame’ medium textiel een passend ritme vond om schilderijen te creëren met ruimte voor emoties en persoonlijke ervaringen. Haar praktijk wortelt namelijk in trauma, racisme, angst, misbruik en gevoelens van ontheemding. Ook de zachtheid, geborgenheid en ambachtelijke technieken die textiel biedt, vormen voor haar een passend tegengewicht voor de zwaardere thema’s die ze aankaart.

“De textielwerken van Lisa zijn van een bijzonder kaliber. Het gebruik van tamelijk donkere kleuren suggereert een niet al te vrolijk levensgevoel of bestaan. De titels onderstrepen dat. De kunstenaar confronteert ons met een patchwork van beelden die de kijker meetrekt in een realiteit waarin essentiële vragen rond onze identiteit, verweven zitten. Wie ben ik en hoe verhoud ik me tot die Ander?"

- Uit het juryverslag

De Prijs Proximus  gaat naar Dani Gherca, een kunstenaar die in zijn werk zijn sterke interesse voor de taal van de documentaire fotografie laat samenvallen met een vrijere, meer conceptuele benadering. Centraal in zijn nog jonge oeuvre staat een fascinatie voor stedelijkheid, meer bepaald voor de zienswijzen waarmee mensen hun omgeving proberen te lezen en te begrijpen, en voor de structuren die ze daarbij hanteren om die vorm te geven. Hij wil met zijn foto’s die meestal op groot formaat afgedrukt zijn, reflecteren over ‘de huidige overgang naar een nieuwe fase van het menselijk bewustzijn, een fase die we nog niet helemaal begrijpen’. Voor de expo werden twee beklijvende stadsgezichten geselecteerd die voor verwarring zorgen door het onderbelichten van de foto en het verdraaien van het beeld.

“Sterke fotografie die in het claustrofobische stadsweefsel op zoek gaat naar een houvast, naar adem, naar licht!” 

- Uit het juryverslag

De Prijs Kunst in Huis gaat naar de veelzijdige componist, performer en kunstenaar Emile Van Helleputte, die met zijn werk op een kritische en vaak conceptuele manier peilt naar ons bewustzijn over de aanwezigheid van geluid. Hij stelt vragen over de (re)presentatie van (kunst) voorwerpen, over de contexten waarin ze worden getoond en over de manieren waarop ze onze verbeelding kunnen aanspreken.  

”Zoals elk kunstwerk ontstaat binnen en inhoudelijk verbonden is met een context, zo blijkt ook hier meer aan de hand te zijn dan het minimalistische, ogenschijnlijk nietszeggende voorkomen van deze ‘readymade’. De WTC torens in Brussel worden momenteel verbouwd tot kantoren voor de Vlaamse Gemeenschap. Dat er veel commotie was rond de ontmanteling en de invloed op de Noordwijk, heeft de kunstenaar hier scherp gesteld, door een gevelplaat als een abstract statement in de white cube binnen te brengen. Met zijn Organbooks plaatst de kunstenaar ons in een ambigue, multidimensionele tussenruimte: het meer gesuggereerde dan gematerialiseerde samenspel van woord, beeld en geluid triggert onze verbeelding."

- Uit het juryverslag

De jury reikt ook twee eervolle vermeldingen uit. De eerste gaat naar Eva Vermeiren, een kunstenares die voornamelijk tekeningen, collages en schilderijen maakt. In haar werk zoekt ze naar de textuur, de materialiteit en de aard van de substanties waarmee ze aan de slag gaat. Ook het tasten naar de mogelijkheden en eigenheden van de technieken die ze hanteert, krijgt veeleer voorrang op het idee of concept dat achter een werk schuilgaat. Haar collages lijken tot stand te komen in een langzaam en precies proces van trial and error.

“Wat een prachtige en ongelooflijk speelse collages: ingekleurde kleurboeken – mogelijks op leeftijd en een beetje extra gekleurd door de tijd – dienden als basismateriaal voor een serie poëtische collages. Heerlijk nostalgisch, maar met het potentieel om een hele wereld op te roepen die refereert aan zowel de prille jeugd als ornamentale stijlen als rococo en alles wat je aan verbinding kunt bedenken tussen die twee. De collages van de kunstenares ogen speels en eenvoudig maar ze verraden vooral een sterk gevoel voor compositie en humor!” 

- Uit het juryverslag

De tweede eervolle vermelding is voor Tim Trenson, een kunstenaar voor wie tekenen een ingewikkelde, tijdrovende en onafhankelijke onderneming is. Zijn schilderijen tonen ‘het ongemakkelijke karakter van een uitbundige vormtaal’. Al ‘tekenend’ met een grove borstel bouwt hij laag voor laag zijn doeken op. Soms voorzichtig en bedachtzaam, dan weer onbezonnen en roekeloos. Zijn werk flirt met abstractie en figuratie.

"De kunstenaar stort een enorme bundel energie uit over zijn doeken vol kleur en chaos, met soms een herkenbaar motief dat de toeschouwer binnentrekt en met plezier doet kijken.”

- Uit het juryverslag

Over Stimulans

In 1979 werd de vzw Stimulans opgericht met een ambitieus programma, namelijk het herkennen en erkennen van jong creatief talent. Om dit te realiseren werd er tweejaarlijks een wedstrijd en een tentoonstelling georganiseerd voor West-Vlaamse plastische kunstenaars.  Van bij aanvang was duidelijk dat de wedstrijd bedoeld was voor jonge kunstenaars, werkend, wonend of geboren in West-Vlaanderen en gevormd door het kunstonderwijs. Tussentijds werd het reglement bijgestuurd naar nieuwe trends in de hedendaagse kunst en uitbreiding naar andere disciplines. Elke editie toont ons de verschuivingen binnen de sector hedendaagse kunst: formaten, stijlen, disciplines, de hoeveelheid inschrijvingen, …  tonen ons de trends bij de jonge generatie kunstenaars.  

Na 20 edities was het in 2020 tijd voor een grondige evaluatie en hervorming van de wedstrijd. Ambities werden scherp gesteld, disciplines verruimd en grenzen verlegd door deelnemers uit Vlaanderen en het Gewest Brussel toe te laten. Zowel het reglement als de selectieprocedure werden in dit opzicht herzien. Nieuwe prijzen werden toegevoegd om het wegvallen van andere prijzen ruimschoots te compenseren. 

Voor de editie 2022 is de grootste verandering dat na jaren vzw-schap de tweejaarlijkse wedstrijd STIMULANS integraal deel uitmaakt van de werking van de Stad Kortrijk. De stad is de vzw zeer dankbaar voor de intense samenwerking van de voorbije decennia en de inzet van de medewerkers.

Tentoonstelling

STIMULANS is specifiek bedoeld voor kunstenaars aan het begin van hun carrière. Instroom van nieuw talent is op die manier verzekerd en de expo creëert een startplatform voor een nieuwe generatie kunstenaars. Stimulans is een initiatief van de stad Kortrijk (Team Musea) en Be-Part, Platform voor actuele kunst. De tentoonstelling is gratis toegankelijk deze zomer in Kortrijk. De tentoonstelling vindt plaats van 9 juli tot 28 augustus 2022 in de Paardenstallen in Kortrijk, telkens van dinsdag tot zondag van 14u tot 18u. Er wordt een catalogus te koop aangeboden (10€) aan het onthaal in de Paardenstallen.