Historiek

Van Groeningeabdij naar Kortrijk 1302

Oorsprong in Marke

Ergens in het begin van de dertiende eeuw erfden de twee dochters van Walter van Kortrijk een leen van hun vader. Ze besloten het te besteden aan een nieuwe stichting in de orde van Citeaux. Dat werd het latere klooster van Groeninge. De zusters verhuisden rond 1265 van Marke naar de Groeningekouter. Dicht bij Kortrijk, tussen de Leie en de weg naar Gent, betrokken ze nieuwe gebouwen. De Groeningeabdij bleef er ruim drie eeuwen gevestigd. In de onmiddellijke nabijheid van het klooster vond in 1302 de Guldensporenslag plaats.
Naar aanleiding van de godsdienstoorlogen van de zestiende eeuw verhuisden de cisterciënzerinnen opnieuw. Ze vestigden zich dit keer binnen de stadsmuren. Het dormitorium van toen is bewaard gebleven. De datum - 1597 - is leesbaar bovenaan in de zijgevel.

Eieren voor de Arme Klaren 

De zusters van Groeninge beleefden een gouden tijd in de eerste helft van de zeventiende eeuw. De mirakelen die zich voordeden rondom het beeldje van Onze-Lieve-Vrouw van Groeninge lokten van heinde en verre pelgrims naar Kortrijk. Ook andere relieken, zoals de kazuifel van de Heilige Thomas van Canterbury, trokken de aandacht. Zoals honderden andere kloosters in Vlaanderen kreeg de Groeningeabdij de doodsteek ten tijde van de Franse Revolutie. Alle goederen werden verkocht, de zusters werden verjaagd. Een deel van de religieuze erfenis, onder meer de relieken, kwamen terecht in de Sint-Michielskerk van Kortrijk bij de paters jezuïeten.
Vanaf 1845 vestigden de zusters Arme Klaren zich in wat nog overbleef van de voormalige Groeningeabdij. Zij bouwden een nieuwe kapel en leefden een teruggetrokken leven van gebed en contemplatie. Volgens de overlevering brachten de Kortrijkzanen eieren naar het klooster om mooi weer af te smeken. In 1978 voegden de resterende zusters zich bij hun medezusters van Roeselare.

Bestemming Guldensporenslag

De slag bij Kortrijk, die zich in 1302 vlakbij de deur van het klooster had afgespeeld, zou de nieuwe invulling worden van de vrijgekomen site. Ze is prachtig gelegen aan de Houtmarkt en in het Begijnhofpark, de vroegere kloostertuin van de Arme Klaren. In verschillende fasen werden de oude gebouwen gerestaureerd en aangevuld met nieuwe elementen. Als eerste vleugel was het dormitorium afgewerkt. Hier kwam een evocatie van de geschiedenis van Kortrijk. De grote ruimte aan de kant van de Groeningestraat heeft het volume van de voormalige cisterciënzerinnenkerk. Een derde vleugel, dwars tussen de vorige twee, was vroeger de kapel van de Arme Klaren. Het geheel werd in 2006 afgewerkt met een vierde vleugel met nutsvoorzieningen en een cafetaria. Het streekbezoekerscentrum van Kortrijk en de Leiestreek vond hier een onderkomen, evenals het museum Kortrijk 1302.